Орман бұлағы

Орманның тереңінде сұр тастың астынан кішкентай бұлақ атқылап жатты. Оның суы мұздай әрі мөлдір болғаны сонша, ішінде қарағайлардың ұштары мен аспанның бір үзігі шағылысып тұратын.

Бұлаққа су ішуге елік, кірпі және шаршаған жолаушылар келетін. Тиіндер діңнің бойымен төмен түсетін, құстар тастың жанындағы кішкентай шұңқырда шомылатын. Бұлақтың қайдан шығатынын ешкім білмейтін, бірақ бәрі бір нәрсені білетін. Егер ол бітеліп қалса, бүкіл орман сусыз қалады.

Тимур деген бала әр жаз сайын осы орманның шетіндегі атасының үйінде қонақтайтын. Келген соң алғашқы күні-ақ атасы оны таң сәріде оятты.

— Жүр, сені бір ескі досыммен таныстырайын, — деді атасы.

Олар шыққа малынған соқпақпен жүрді. Шайыр мен саңырауқұлақтың иісі аңқып, бір жерде тоқылдақ тоқылдап жатты. Сосын Тимур жіңішке, көңілді сыңғырды естіді, біреу кішкентай қоңыраулар қағып тұрғандай. Бұл бұлақтың әні еді.

Тимур алақанымен су сұзып, бір ұрттады. Су сондай суық, тісі қақсап кетті, әрі сондай дәмді, ол күліп жіберді.

— Ата, ол қайдан шығады? Оны кім құйып қояды?

— Жаңбыр мен қар, — деді атасы. — Олар жылдар бойы жердің ішіне сіңеді, үлкен елеуіштен өткендей. Жер оларды тазартып, сосын осы тастың түбінен қайтарып береді. Бұл бұлақ өте көне. Ол менің атамды да сусындатқан.

Сосын атасы Тимурға орман ережелерін үйретті. Бұлақтың басында ыдыс жумайды. Оған ештеңе лақтырмайды. Жағасын таптамайды, әйтпесе ол опырылып түседі. Ал суда құрғақ жапырақ пен бұтақтарды көрсең, оларды қолыңмен ақырын алып таста.

Жаз бойы Тимур бұлаққа жүгіріп баратын. Ол судан жапырақтарды алып тастап, еліктердің су ішкенін тамашалайтын, бірде тіпті үш тікенекті балапанын ертіп келген кірпіні көрді. Олар кезек-кезек су ішіп, күлкілі пысылдады.

Шілденің аяғында дауыл тұрды. Түні бойы мұржада жел ұлып, ағаштар сықырлап шайқалды, шатырды жаңбыр дүрсілдетті. Тимур көрпенің астында жатып, бұлақты ойлады.

Таңертең орман дымқыл әрі тып-тыныш еді. Тимур соқпақпен жүгіріп барып, тұрып қалды. Бұлақтың үні естілмейді. Тасты таяқтар, бұтақтар мен былтырғы жапырақтар басып қалыпты, су олардың астынан жіңішке жіптей әрең сызылып жатыр. Жанында бір кірпі отыр. Ол дымқыл бұтақтарды иіскеп, суға жете алмай әлек.

— Шыдай тұр, кірпі, — деді Тимур. — Қазір көмектесемін.

Ол шөкелей отырып, үйіндіні тазалай бастады. Алдымен үлкен бұтақтарды, сосын кішірек таяқтарды, сосын жапырақтарды уыс-уыстап алды. Қолдары тоңып, қызарып кетті, тізесінен су ағып жатты, бірақ Тимур асықпады. Атасы жағаны аялау керек деген, сондықтан ол әр бұтақты абайлап алды.

Кенет тастың астынан қайтадан сылдыр естілді. Алдымен ақырын, сосын қаттырақ, көп ұзамай бұлақ бұрынғыдай көңілді сыңғырлай жөнелді. Кірпі шұңқырға жақындап, шылп-шылп етіп су іше бастады.

Дәл сол кезде соқпақтан атасы көрінді. Ол мөлдір суға ұзақ қарап тұрды да, Тимурдың иығына қолын қойды.

— Енді бұл бұлақта сенің де үлесің бар, — деді атасы. — Сен оған қамқор болдың.

Сол түні Тимур тез ұйықтап кетті. Түсінде мөлдір судың сыңғыры естіліп, бұлақтан еліктер, кірпілер мен құстар су ішіп жүрді, ал олардың үстінде қарағайлар ақырын тербеліп тұрды.

Қайырлы түн.