Болашаққа арналған ағаш

Ерлан ата аулаға жіңішке алма көшетін отырғызды. Ол қарындаштан жуан емес еді, үстінде небәрі үш жапырақ дірілдеп тұр.

Немересі Санжар күліп жіберді:
— Мынау кішкентай ғой! Оның алмасы қашан шығады?

— Шамамен жеті жылдан кейін, — деді атасы көшеттің түбіндегі топырақты нығыздап жатып. — Мен, бәлкім, дәмін татып үлгермейтін шығармын. Бірақ сен үлгересің. Сенің балаларың да.

Санжар күлуін қойды. Жеті жыл! Өзі небәрі алты жаста. Бұл деген тұтас бір ғұмыр ғой!

— Ата, сонша ұзақ күту керек болса, ағашты не үшін отырғызамыз?

Атасы бірден жауап бермеді. Ол немересін қолынан ұстап, қақпаның жанындағы кәрі теректің қасына алып барды. Терек алып еді. Оның діңін екі ересек адам құшақтап жете алмайтын, жапырағында жел сыбдырлап, бұтақтарында торғайлар шиқылдасып жататын. Жазда оның көлеңкесі әрдайым салқын болатын, бүкіл отбасы сонда шай ішетін.

— Бұл теректі менің атам отырғызған, — деді Ерлан ата. — Ол отырғызғанда мен де сен сияқты кішкентай едім. Атам да оның кең көлеңкесінде отыра алмайтынын білген. Ал біз отырамыз. Әр жаз сайын.

Санжар басын шалқайтып, теректің биік басына ұзақ қарап тұрды. Сосын өзінің кішкентай көшетіне оралып, бір жапырағын ақырын сипады.

Сол күннен бастап Санжар көмектесе бастады. Ол кішкентай суғарғышымен ағашты суарып, түбін қопсытып, арамшөптерін жұлды. Күзде атасы екеуі жіңішке діңді қаппен орады, ал қыста Санжар алма ағашының айналасындағы қарды таптап, қояндар мен тышқандар қабығын кеміріп кетпесін деп қорғады.

Ағаш баяу, сәл-сәлден өсті. Кейде Санжарға ол мүлде өспей тұрғандай көрінетін. Сонда атасы ағаштың қасындағы қазыққа оның ұшымен деңгейлес етіп белгі сызатын. Бір жылдан соң ағаштың ұшы белгіден биік болып шығатын да, екеуі күліп алатын.

Үшінші жылы жапырақтары қалыңдап, арасына кішкентай қызыл қоңыз мекен етті. Бесінші көктемде алма ағашы алғаш рет гүлдеді. Гүлдері ақ-қызғылт, нәзік, балдай хош иісті еді. Олардың үстінде аралар ызыңдап, Санжар жақындағы орындықта отырып, сол иісті кеудесін кере жұтатын.

Сол кеші ол атасымен гүлдеп тұрған алма ағашының дәл түбінде шай ішті, кеселерге гүл жапырақтары түсіп жатты.

Жетінші жылы, жаздың аяғында, бұтақта алғашқы алма салбырап тұрды. Бір жағы қып-қызыл, екінші жағы жап-жасыл, тегіс әрі салқын. Әжептәуір үлкен бала болып қалған Санжар оны үзіп алып, атасына апарды.

Ерлан ата алманы алақанына асыл зат ұстағандай ұстады. Сосын кішкентай пышағын алып, оны қақ бөлді. Бір жартысы өзіне, бір жартысы немересіне.

— Үлгердім ғой, — деп жымиды атасы бір тістеп. — Тәтті екен. Жақсы ағашты өзің үшін отырғызбайды, Санжар. Бірақ кейде ол отырғызған адамға да бір алма сыйлайды.

Сол жазда Санжар оның қасына тағы екі көшет отырғызды. Олар да қарындаштай жіңішке, әрқайсысында үш жапырақтан дірілдеп тұрды. Санжар ұзақ күту керек екенін білді. Бұл ағаштарды ол енді өзінен кейін келетіндер үшін отырғызды. Ол оларды баяғы кішкентай суғарғышымен суарды.

Кешке кәрі теректің де, жас алма ағашының да жапырақтарында жел ақырын сыбдырлады. Сол сыбдырмен Санжар ұйықтап кетті, түсінде алмаға толы үлкен бақ көрді.

Қайырлы түн.